Polyester astar: en çok kullanılan astar neden bu?

Polyester astar nedir?

Polyester astar, polyester filament iplikten bezayağı örgüyle dokunmuş bir astar kumaşıdır. Bezayağı en basit dokuma: çözgü bir üstten, bir alttan geçiyor. Bağlantı noktası çok olduğu için yüzeyde uzun iplik yatakları kalmıyor — kumaş bu yüzden mat duruyor ve satene göre daha sıkı bir tutuş veriyor.

Bizde 150 cm eninde, 100 metrelik toplarda duruyor. Renkte sınır yok; istenen tona boyanıyor. Ürün karelerindeki tonlar örnek, kartelanın tamamı depoda.

Konfeksiyonda "astar" denince akla ilk gelen bu kumaş. Ceketin içi, eteğin içi, çanta astarı, cep torbası — hepsinin altından çıkan malzeme genellikle polyester astardır. Yaygın olmasının sebebi tek bir üstünlük değil, hiçbir yönde belirgin bir zayıflığının olmaması.

Neden en çok bu kullanılıyor?

Dört sebep sayılabilir ve dördü de aynı yönde çalışıyor:

• Dayanım. Polyester filament kopmaya ve aşınmaya dirençli; astar giysinin en çok sürtünen yüzeyi ve bu yükü kaldırıyor.
• Boyut kararlılığı. Yıkamada çekmiyor, ütüde uzamıyor. Astarın çekmesi giysiyi içeriden büzer; bu kumaşta o sorun yok.
• Boyanabilirlik. Polyester dispers boyayla her tona giriyor, ton tekrarı da tutarlı çıkıyor.
• Mat yüzey. Dış kumaşla yarışmıyor. Astar görünmesi gereken bir şey değil, işini sessizce yapması bekleniyor.

Beşinci bir sebep daha var ama teknik değil: alışkanlık. Atölyeler bu kumaşı tanıyor. İğnesi, ipliği, dikiş boyu, overlok ayarı oturmuş durumda. Bir malzemenin öngörülebilir olması, kâğıt üstündeki her özelliğinden daha çok işe yarıyor.

Polyester astar mı, saten astar mı?

İkisi de polyesterden, fark dokumada. Hangisinin seçileceği giysinin ne kadar hırpalanacağına ve içeride parlaklık isteyip istemediğinize bakıyor.

Bezayağının en pratik üstünlüğü şu: yönü yok. Parçaları ters çevirseniz de renk farkı çıkmıyor. Satende beş saniyelik bir dikkatsizlik partiyi yakabiliyor, burada o risk yok.

Gramaj ve tel sıklığı: kalın astar iyi astar mı?

Astar seçerken en sık düşülen yanlış, kalınlığı kaliteyle karıştırmak. Astarın işi gövde vermek değil — o telanın işi. Astar ince olacak ki dış kumaşın dökümünü bozmasın.

Bakılacak iki ayrı şey var: gramaj (metrekare başına ağırlık) ve tel sıklığı (birim alandaki iplik sayısı). İkisi birlikte hareket etmiyor. İnce iplikten sık dokunmuş bir astar, kalın iplikten seyrek dokunmuş bir astardan hem daha hafif hem daha dayanıklı olabiliyor. Sıklığın konuşulduğu yer 190 tel astar; adındaki sayı doğrudan bu.

Pratik ölçüt basit: astarı ışığa tutun. Dokusu düzgün ve eşit görünüyorsa iş görür. Yer yer açılan, seyrelen bir doku dikişte ve kullanımda aynı yerlerden veriyor.

Renk eşlemesi nasıl yapılıyor?

Astar rengi iki türlü seçiliyor: dış kumaşla aynı tonu tutturmak ya da bilinçli olarak kontrast vermek. İkisi de olur, ama kararın kesimden önce verilmesi gerekiyor.

Ton tutturmada tek güvenilir yol gözle bakmak. Elinizdeki dış kumaştan bir parça getirin; renk kodları farklı yüzeylerde farklı okunuyor, ekrandan yapılan eşleme neredeyse hep bir tık şaşıyor. Dokuma bir kumaşla parlak bir astar aynı boya banyosundan çıksa bile gözde ayrı görünür.

• Dış kumaştan bir parça getirin ya da fotoğrafını gönderin.
• Tonu gün ışığında kontrol edin; depo aydınlatması yanıltabiliyor.
• Aynı siparişte aynı partiden alın — parti farkı en çok açık tonlarda göze çarpıyor.
• Koyu astarda ter ve sürtünme izini düşünün; açık dış kumaşın altında koyu astar iz bırakabiliyor.

Serim ve kesim

Polyester astar satene göre uysal, ama yine de bir astar: kaygan. Kat sayısı yükseldikçe katlar birbirinin üstünde yürüyor.

• Serim masasına pastal alt kâğıdı serin.
• Üst kat uçuyorsa pastal üst kâğıdı ile bastırın.
• Toptan yeni açılan kumaşı birkaç saat dinlendirin; gerilim üstündeyken kesilen parça sonradan toparlanıp ölçü kaybediyor.
• Bıçağı keskin tutun; kör bıçak eriterek kesiyor ve kenarı sertleştiriyor.

Kesim kenarı polyesterde eriyerek kapanabiliyor. Bu bazen işe yarıyor (kenar dağılmıyor), bazen sorun oluyor (sert kenar dikişte iz yapıyor). Bıçak sıcaklığı ve hızına bakmak gerekiyor.

Dikimde ayarlar

• İğne: 70/10 – 80/12, keskin uçlu.
• İplik: polyester. Astarla aynı malzemede kalmak, yıkamada ikisinin birlikte davranmasını sağlıyor.
• Dikiş boyu: 2 – 2,5 mm.
• Overlok: kesimden sonra bekletmeyin.
• Kol ve beden astarına bolluk payı bırakın; sırt ortasına pli verin.

Cep torbası ayrı bir konu. Cep için astar kullanılabiliyor ama sürekli el giren bir yer olduğu için genelde ceplik tercih ediliyor — daha sıkı dokunmuş, aşınmaya daha dayanıklı bir kumaş.

Sık yapılan hatalar

• Astarı kalın seçmek. Giysi içeriden şişiyor, döküm bozuluyor.
• Bolluk payı vermemek. Astar tam ölçü dikilirse kol kalktığında dış kumaşı içeri çekiyor.
• Dış kumaş ve astarı farklı bakım gerektiren malzemelerden seçmek. Yıkamada biri çekerse giysi buruşuyor.
• Ekranda renk eşlemek. Ton neredeyse hep bir tık kayıyor.
• Cep torbasını astardan yapmak. Astar orada kısa sürede yoruluyor.

Sipariş verirken

Top boyu 100 metre, en 150 cm. Kaç top gerektiğini pastal verimine göre birlikte çıkarabiliriz — model, beden dağılımı ve en, hesabı doğrudan değiştiriyor.

Renk için parça getirin. Stokta hazır duran tonlar ile boyatılması gereken tonlar arasında bekleme farkı var; hangisi olduğunu aradığınızda söyleriz.

Numune, stok ve sevkiyat telefonda konuşuluyor.