190 tel astar: "tel" ne demek, sayı büyüdükçe ne oluyor?

"190 tel" ne demek?

Sayı doğrudan dokumanın sıklığını gösteriyor: bir inç kare alanda çözgü ve atkı ipliklerinin toplamı. 190 tel dendiğinde bu toplam yaklaşık 190 ediyor. Sektörde aynı ölçü için İngilizce "T" harfi de kullanılıyor — 190T ile 190 tel aynı şey.

Ölçünün ölçtüğü şey ağırlık değil, sıklık. İki astar aynı gramajda olabilir ama biri ince iplikten sık, öteki kalın iplikten seyrek dokunmuş olabilir. Terazide ayırt edilemeyen bu fark, elde ve dikişte hemen anlaşılıyor.

Bizim 190 tel astarımız 150 cm eninde, 100 metrelik toplarda ve istenen tona boyanıyor. Yapısı polyester astarla aynı ailede — bezayağı dokuma, polyester filament iplik — sadece dokuma daha sık.

170, 190, 210: sayı büyüdükçe ne değişiyor?

Piyasada dolaşan sayılar birbirine yakın duruyor ama araları elle hissediliyor. Kaba bir karşılaştırma:

Sıklık arttıkça kumaş üç yönde birden değişiyor: yırtılmaya daha dirençli oluyor, havayı daha az geçiriyor ve tuşesi sertleşiyor. İlk ikisi kazanç, üçüncüsü kayıp. 190 bu üçlünün ortasında durduğu için bu kadar çok kullanılıyor — dayanımı yükseltirken astarın ince kalması gereken tarafı feda etmiyor.

Sayının büyümesi tek başına "daha iyi" demek değil. 300 tel bir kumaş astar olarak kullanıldığında giysiyi içeriden sertleştiriyor. Astardan beklenen şey sertlik değil.

Sıklık mı gramaj mı konuşulmalı?

Astar seçerken iki sayı dolaşıyor: gramaj (metrekare başına ağırlık) ve tel sayısı. İkisi aynı şeyi ölçmüyor ve birbirinin yerine geçmiyor.

Gramaj kumaşın ne kadar ağır olduğunu söylüyor. Tel sayısı kaç ipliğin ne kadar sıkışık durduğunu söylüyor. Aynı gramajda iki kumaştan sık dokunmuş olanı genellikle daha dayanıklı, daha az hava geçiren ve daha düzgün yüzeyli oluyor. Yani asıl bilgi tel sayısında.

Pratikte ikisini birden sormak gerekiyor. "Kalın astar" istemek yanlış bir istek; "sık dokunmuş, ince astar" istemek doğru olanı. Aradığınız şey neredeyse her zaman bu.

Nerede 190 tel tercih ediliyor?

Bu astar, astarın yük taşıdığı işlerde öne çıkıyor. Astarın sadece içi kapattığı bir elbisede farkı kimse hissetmez; astarın sürekli sürtündüğü bir üniformada fark ilk aydan belli oluyor.

• Üniforma ve iş kıyafeti. Günde sekiz saat giyilen giysinin astarı en çok yıpranan yüzey.
• Mont ve ceket. Kol astarı kazağa sürtünüyor, sık doku bu sürtünmeyi kaldırıyor.
• Çanta ve aksesuar içi. Kesim kenarı zor dağılıyor, yırtılmaya direnç yüksek.
• Çok yıkanan giysiler. Sık doku yıkamada boyutunu daha iyi koruyor.
• İçinde dolgu bulunan katmanlı işler; sık doku elyafın dışarı vurmasını azaltıyor.

Son maddede bir sınır var: 190 tel elyaf kaçışını azaltıyor ama kaz tüyü geçirmez bir kumaş değil. Gerçek tüy dolgulu üründe çok daha sık ya da kaplamalı bir kumaş gerekiyor. 190 tel orada astar olarak kalır, dolgu kabuğu olarak değil.

Diğer astarlarla yan yana

Kesim ve dikimde ne değişiyor?

Sık dokuma iki tarafı da etkiliyor. İyi tarafı: kumaş serimde daha az yürüyor, kesim kenarı daha az dağılıyor. Zor tarafı: iğne sık dokuyu delmekte zorlanıyor ve kör bıçak burada daha çabuk belli oluyor.

• İğne: 70/10 – 80/12, keskin uçlu. Küt uçlu iğne sık dokuda iplik itiyor.
• İğneyi vaktinde değiştirin; körelmiş iğne sık dokumada doku atlaması yapıyor.
• Dikiş boyu: 2 – 2,5 mm.
• Bıçak keskin olsun; kör bıçak kenarı eriterek sertleştiriyor.
• Serimde pastal alt kâğıdı yine işe yarıyor, ama kat kayması polyester astara göre az.

Sık yapılan hatalar

• Tel sayısını kalite ölçüsü sanmak. Yüksek sayı sertlik demek; astarda sertlik istenen bir şey değil.
• Gramaj ile tel sayısını karıştırmak. Ağır astar sık astar değildir.
• 190 teli tüy geçirmez kumaş yerine kullanmak. Dolgulu üründe kabuk kumaşı ayrı seçilir.
• Körelmiş iğneyle dikmek. Sık dokumada iz ve doku kayması hemen çıkıyor.

Sipariş verirken

Top boyu 100 metre, en 150 cm, renkte sınır yok. Sipariş verirken tel sayısını ve rengi birlikte söylemek yeterli.

Elinizde karşılaştırmak istediğiniz bir astar varsa parçasını getirin. Sıklık farkı gözle ve elle bir dakikada anlaşılıyor; tarif üzerinden konuşmak uzuyor.

Numune, stok ve sevkiyat telefonda konuşuluyor.