Terfiks: bir yüzeyi değil, bir çizgiyi sabitlemek

Terfiks nedir?

Terfiks, şerit hâlinde kesilmiş dar bir yapışkan tela. Bir yüzü tutkallı, ütü ya da presle kumaşa yapıştırılıyor. Genişlikleri 1, 1,5 ve 2 cm.

Diğer telalardan ayıran şey iş tanımı: beden telası bir yüzeye destek veriyor, terfiks bir çizgiyi tutuyor. İkisi rakip değil, çoğu ceket ikisini birlikte kullanıyor.

Atölye dilinde "stay tape", "omuz bandı" ya da sadece "bant" da deniyor. Adı ne olursa olsun yaptığı iş aynı: kumaşın belirli bir hat boyunca uzamasını engellemek.

Neden bütün parçayı telalamak yetmiyor?

Kumaşın uzaması her yerde aynı hızda olmuyor. Bazı hatlar diğerlerinden çok daha fazla yük taşıyor ve önce oralar veriyor.

Omuz çizgisi bunun en net örneği. Giysinin ağırlığı omuzdan asılıyor ve o hat sürekli çekiliyor. Aynı şey yaka oyuntusu için de geçerli — orası hem verev kesiliyor hem sürekli hareket ediyor. Verev kesilen bir kenar düz kesilene göre kat kat daha çok uzuyor.

• Omuz çizgisi — giysinin ağırlığı buradan asılıyor.
• Yaka oyuntusu — verev kesim, en çok uzayan hat.
• Kol oyuntusu — hareketle sürekli çalışan bölge.
• Cep ağzı — el girip çıktıkça açılıyor.
• Fermuar kenarı — düz kalmazsa fermuar dalgalanıyor.
• Etek ve paça ucu — kıvrım düzgün oturmuyor.

Bu hatların hepsini yüzey telasıyla çözmeye kalkmak, giysinin tamamını sertleştirmek anlamına geliyor. Terfiks sadece o hattı tutuyor, geri kalan kumaş kendi hâlinde kalıyor.

Kural şöyle özetlenebilir: sorun bir yüzeydeyse tela, bir çizgideyse terfiks.

1, 1,5 ya da 2 cm: hangisi nereye?

Genişlik seçimi iki şeye bakıyor: dikiş payının ölçüsü ve hattın ne kadar yük taşıdığı. Şerit dikiş payının içinde kalmalı — payı taşarsa giysinin yüzünden okunuyor.

Kararsız kalırsanız dikiş payınızı ölçün ve bir tık altını seçin. Dar şerit her zaman düzeltilebilir — üstüne ikinci bir şerit gelebiliyor. Taşan şerit düzeltilemiyor.

Düz mü, verev mi yapıştırılır?

Bu, terfiksin en çok atlanan ayrıntısı. Şeridin kumaşa hangi yönde konduğu, hattın nasıl davranacağını belirliyor.

Düz yerleştirilen şerit hiç esnemiyor ve hattı tamamen kilitliyor. Omuz çizgisi ve fermuar kenarı gibi hiç uzamaması gereken yerler için doğru olan bu.

Verev yerleştirilen şerit bir miktar esneyebiliyor ve kavisli hatlara uyum sağlıyor. Yaka oyuntusu ve kol oyuntusu gibi eğri hatlarda düz şerit kumaşı büzüyor; orada şeridin kavisi izleyebilmesi gerekiyor. Kavisli bir hatta düz şerit yapıştırıp sonra "neden buruştu" diye bakmak sık rastlanan bir durum.

Pratik kontrol: hattı parmağınızla izleyin. Düz gidiyorsa düz şerit, kavis yapıyorsa şeridin o kavsi takip edebilmesi gerekiyor.

Uygulama sırası

Terfiks kesimden sonra, dikişten önce yapıştırılıyor. Sıra şöyle işliyor:

• Parçayı kesin ve düz bir yüzeye serin. Gerilmiş kumaşa şerit yapıştırmak, kumaş toparlandığında hattı büzüyor.
• Şeridi dikiş payının içine, dikiş hattının hemen kenarına yerleştirin.
• Kavisli hatlarda şeridi zorlamayın; kavse uyum sağlamıyorsa yanlış şerit ya da yanlış yön seçilmiş demektir.
• Ütüyle bastırıp kaldırarak ilerleyin. Sürtmek şeridi kaydırıyor.
• Tamamen soğumasını bekleyin, sonra dikin.

Sıraya dikkat edilmesi gereken bir nokta var: eğer parça ayrıca beden telasıyla da telalanacaksa, önce yüzey telası, sonra terfiks geliyor. Ters sırada çalışıldığında şerit yüzey telasının altında kalıyor ve hattı tutma işini yapamıyor.

İnce ve saydam kumaşlarda

Terfiks ince kumaşta özellikle işe yarıyor, çünkü şifon tela gibi bir yüzey telasının aksine yüzeye yayılmıyor. Sadece dikiş payının içinde kalıyor ve giysinin görünen kısmına hiç dokunmuyor.

• En dar genişliği (1 cm) seçin.
• Şeridin tamamı dikiş payının içinde kalsın.
• Isıyı düşürün; ince kumaş ısıyı hızlı geçiriyor.
• Renk seçiminde kumaşın tonuna yakın kalın — dikiş payı bile bazı kumaşlarda dışarıdan seçiliyor.

Sık yapılan hatalar

• Kavisli hatta düz şerit yapıştırmak. Kumaş büzülüyor, hat dalgalanıyor.
• Şeridi dikiş payından taşırmak. Giysinin yüzünden okunuyor.
• Gerilmiş kumaşa yapıştırmak. Kumaş toparlandığında hat kısalıyor.
• Yüzey telasından önce terfiks yapıştırmak. Şerit altta kalıyor, işini yapamıyor.
• Ütüyü sürterek ilerlemek. Şerit kayıyor ve hattı yanlış yerde kilitliyor.

Sipariş verirken

Genişlik seçenekleri 1, 1,5 ve 2 cm. Sipariş verirken hangi hatlarda kullanacağınızı söyleyin — omuz, yaka oyuntusu ve fermuar kenarı farklı genişlik isteyebiliyor.

Top boyu ve renk seçenekleri için arayın; bu üründe seçenekler işe göre konuşuluyor.

Çoğu atölye iki farklı genişliği aynı anda bulunduruyor: bir dar (1 cm), bir orta (1,5 cm). Üçüncüsü ancak ağır kumaşla çalışılıyorsa gerekiyor.

Numune, stok ve sevkiyat telefonda konuşuluyor.